Sanprobi Active & Sport - probiotyk dla aktywnych menu

Jurek Skarżyński - "Trening biegowy metodą Skarżyńskiego"

Dlaczego, kiedy i jak biegacz powinien stosować probiotyki?

Material przygotowany przez: dr n. med. Wojciech Marlicz Doktor nauk medycznych, specjalista chorób wewnętrznych
i gastroenterologii. Doświadczenie zawodowe zdobywał m.in. w Groshadern Hospital (Monachium, Niemcy), Blackburn Royal Infirmary Hospital (Blackburn, Wielka Brytania), University
of Pennsylvania (Filadelfia, USA), Australasian College of Natural Therapies i University of New South Wales (Sydney, Australia). Zainteresowania zawodowe i naukowe dotyczą m.in. roli mikroflory jelitowej w patologii przewodu pokarmowego i zaburzeń metabolicznych oraz wykorzystania nowoczesnych technik endoskopowych w diagnostyce i terapii.
Przewodniczący Zachodniopomorskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, oraz członek m.in. European Crohn’s and Colitis Organization i European Society
of Neurogastroenterology and Motility. Współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Medycyny Regeneracyjnej.
Pracuje w Klinice Gastroenterologii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.

Wstęp

Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego towarzyszą intensywnemu treningowi fizycznemu. Powstają one wskutek fizjologicznego „przemieszczenia” krwi z przewodu pokarmowego do mięśni i serca, gdzie jest ona potrzebna w czasie wysiłku. Niestety w wyniku tego procesu dochodzi do niedokrwienia przewodu pokarmowego. Oczywiście niedokrwienie to nie jest niebezpieczne dla zdrowia, stanowi jednak dodatkowe obciążenie dla organizmu i może się wiązać z występowaniem rozmaitych objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak: nudności, niestrawność, kurczowe bóle brzucha i jelit, wymioty oraz biegunki.



Wystąpienie tych objawów, które utrudniają, bądź wręcz uniemożliwiają zrealizowanie planu treningowego i/lub udział w zawodach sportowych jest poprzedzane przez zjawisko tzw. „przeciekającego jelita” (ang. leaky gut). W jelicie przeciekającym dochodzi do upośledzenia funkcji ochronnej bariery jelitowej, która zamiast zapobiegać to umożliwia absorpcję do krwi i tkanek patogenów oraz toksyn znajdujących się w przewodzie pokarmowym (endotoksemii).

Bariera jelitowa

Bariera jelitowa stanowi wysoce selektywną ochronę organizmu człowieka przed światem zewnętrznym. Jej główną rolą jest z jednej strony odpowiednia selekcja i wchłanianie korzystnych dla zdrowia składników odżywczych oraz eliminacja potencjalnie szkodliwych
substancji.


Inną bardzo ważną funkcją bariery jelitowej jest udział w modulowaniu układu immunologicznego. Poza wysiłkiem fizycznym barierę jelitową mogą uszkadzać między innymi: nieodpowiednia dieta, bogata w tłuszcze zwierzęce i cukry proste, przewlekły stres psychiczny, leki (antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, inhibitory pompy protonowej, preparaty żelaza) oraz zakażenia przewodu pokarmowego i górnych dróg oddechowych.

Niestety biegacze bardzo często narażeni są na te czynniki. Jednym z pierwszych objawów upośledzenia bariery jelitowej są często nawracające zakażenia górnych dróg oddechowych oraz reakcje alergiczne, które wynikają z upośledzenia funkcji układu immunologicznego i zaburzenia pracy niedawno opisanej osi jelito - płuca.


Wysiłek fizyczny i bariera jelitowa.

Przemieszczenie krwi do mięśni oraz układu krążenia będąca skutkiem wysiłku fizycznego prowadzi do zmniejszonego zaopatrzenia jelit w krew, tlen, składniki odżywcze oraz niewystarczającej eliminacji metabolitów i toksyn z ich komórek, co skutkuje obniżeniem pH oraz nadmiernym wytwarzaniem wolnych rodników, które uszkadzają komórki i nasilają procesy zapalne w organizmie. Dodatkowym czynnikiem uszkadzającym barierę jelitową
u sportowców może być także odwodnienie, zaburzenia osmolalności płynów ustrojowych oraz zmiana motoryki jelit.

Bariera jelitowa a zespół jelita nadwrażliwego

Jednym ze stanów, któremu towarzyszy upośledzenie bariery jelitowej jest zespół jelita nadwrażliwego (ZJN), który należy do najczęstszych zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego w Polsce i na świecie. Szczególnie częstym i uporczywym problemem w tym zespole są wzdęcia, towarzyszące dolegliwościom bólowym brzucha oraz zaburzenia wypróżniania. Ponadto u osób z ZJN często występują objawy spoza układu pokarmowego, takie jak depresja, zaburzenia lękowe i nerwicowe. Pojawiają się także skargi na zmęczenie, bóle głowy i mięśni oraz objawy ze strony układu moczowo-płciowego i układu krążenia. Wprawdzie nie znamy wszystkich przyczyn zespołu jelita nadwrażliwego, ale takie czynniki jak: zaburzenie mikroflory jelitowej (dysbioza), uszkodzenie bariery jelitowej, stres fizyczny i psychiczny, a także inne sytuacje, m.in. infekcje, zażywane leki (antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, inhibitory pompy protonowej), nieprawidłowa dieta bogata w tłuszcze zwierzęce i węglowodany a także zaburzony rytm dobowy snu oraz częsta zmiana stref czasowych (np. podczas podróży samolotem) mogą dodatkowo nasilać ryzyko wystąpienia tego zespołu.

Modulacja mikroflory jelitowej za pomocą probiotyków

Przyjmowanie probiotyków prowadzi u ludzi aktywnych fizycznie i sportwoców
do zmniejszenia częstości, trwania zakażeń górnych dróg oddechowych oraz stopnia nasilenia objawów w ich przebiegu. Przyjmowanie probiotyków związane jest ze zmniejszeniem procesu zapalnego, zmniejszeniem wytwarzania wolnych rodników oraz łagodzeniem dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Należy podkreślić, że bakterie probiotyczne mogą wchodzić w skład wielu popularnych i ogólnie dostępnych produktów mlecznych (min. jogurtów). Stosowanie jogurtów w celu mo¬dulacji mikroflory jelitowej ma jednak znaczne ograniczenia. Po pierwsze, krótki termin przydatności do spożycia oraz konieczność przechowywania w lodówce często nie za¬pewniają optymalnej liczby dobroczynnych dla zdrowia bakterii. Producenci rzadko (jeśli w ogóle) podają całkowitą liczbę kolonii bakteryjnych (CFU, colony forming units) zawartych w opakowaniu. Po drugie, istnieje wiele doniesień litera¬turowych na temat szkodliwego wpływu tłuszczów oraz cukrów zawartych w mleku i jogurtach. Przyjmowa¬ne w dużych ilościach, mogą stymulować syntezę wybranych enzymów wątrobowych, promować wzrost patogennych bakterii, zwiększać ryzyko wystąpienia nieswoistych chorób zapalnych jelita grubego. Poza tym zawarte w mleku kazeina i laktoza mogą wy¬woływać wzdęcia i inne niepożądane objawy ze strony przewodu pokarmowego. Optymalną i bezpieczną formą dostarcza¬nia dobroczynnych bakterii w diecie u spor¬towców są probiotyki dostępne w aptekach w postaci kapsułek, kropli lub proszku w sa-szetkach. Na rynku farmaceutycznym jest obecnie bardzo dużo preparatów zawierają¬cych różne szczepy bakterii probiotycznych. Probiotyki to żywe bakterie mające dobroczynny wpływ na zdrowie człowieka. W praktyce wiele dostępnych na rynku probiotyków nie zawiera żywych bakterii, ich liczba często jest niższa od zadeklarowanej przez producenta na opakowaniu a producenci nie dysponują badaniami stabilności produktów. Co wię¬cej, dostępne w aptekach probiotyki czę¬sto nie są wystarczająco zbadane. Dlatego wyboru probiotyku powinno się dokonać na podstawie rady lekarza, farmaceuty, trenera lub – jeżeli ktoś ma wystarczającą wiedzę – analizy wyników badań naukowych.

REKOMENDACJE

1. Wzmocnienie bariery jelitowej jest zalecane u wszystkich sportowców, a w szczególności przy występujących zaburzeniach przewodu pokarmowego (wzdęcia, biegunki, nudności, Zespół Jelita Nadwrażliwego), nawracających zakażeń, alergii, antybiotykoterapii, przyjmowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych, inhibitorów pompy protonowej oraz doustnych preparatów żelaza.

2. W celu wzmocnienia bariery jelitowej należy stosować dietę bogatą w błonnik (w przypadku skłonności do zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego rekomendowany jest tzw. błonnik rozpuszczalny), unikać spożywania cukrów prostych, sztucznych słodzików i alkoholu oraz przyjmować probiotyki wieloszczepowe i/lub wielogatunkowe, w postaci kapsułek, kropli lub saszetek, o potwierdzonej stabilności, mechanizmie działania oraz skuteczności. Na podstawie pilotażowych badań wykonanych u sportowców można zalecić następujące szczepy bakterii probiotycznych: Bifidobacterium bifidum W23, Bifidobacterium lactis W51,Lactobacillus acidophilus W22, Enterococcus feacium W54, Lactobacillus brevis W63, Lactobacillus paracasei F19, Lactococcus lactis W58. , Bifidobacterium infantis Y1, różne szczepy Lacobacillus plantarum (CGMCC 1258, 299v, DSM 2648, WCFS1), Bacteroides thetaiotaomicron ATCC29184, Escherichia coli Nissle 1917, Bifidobacterium longum SP 0713. Wśród preparatów, dostępnych w aptekach zawierających wymienione powyżej szczepy bakterii probiotycznych na uwagę zasługują Sanprobi IBS, Sanprobi Super Formula, Sanprobi Barrier, Sanprobi Active & Sport, Mutaflor . Szczepy zawarte w tych preparatach zostały przebadane u osób z Zespołem Jelita Nadwrażliwego, a także
u sportowców i ludzi aktywnych fizycznie. Ich skuteczność została poddana ocenie w różnych badaniach naukowych, które potwierdziły ochronny wpływ testowanych bakterii probiotycznych na barierę jelitową człowieka. Bakterie probiotyczne należy stosować stale jako element codziennej diety w dawce zalecanej przez producenta.

3. Rekomendowane preparaty probiotyczne polecane w przypadku zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego takich jak bóle brzucha, wzdęcia, nudności oraz u osób z Zespołem jelita Nadwrażliwego to: Bifantis, Algin, Activia, Yakult, Sanprobi IBS, Mutaflor, Vivamix. Czas stosowania probiotyku powinien wynosić co najmniej 4 tygodnie w dawce zalecanej przez producenta.

4. W przypadku nawracających biegunek lub jako profilatyka rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego rekomendowane szczepy to Enterol, Dicoflor, Linex oraz różne probiotyki Sanprobi. Brak wystarczającej rekomendacji dla stosowania probiotyków w zaparciach stolca.

5. W przypadku przyjmowania antybiotyków powinno się przyjmować bakterie probiotyczne od początku przyjmowania antybiotyku, a następnie przez okres min. 7 dni
od zakończenia przyjmowania antybiotyku. Po ty czasie zaleca się przyjmowanie probiotyków chroniących barierę jelitową przez co najmniej 3 miesiące tak jak w punkcie 2 rekomendacji.

6. W przypadku przyjmowania NLPZ i IPP należy stosować probiotyki tak jak w punkcie 2 rekomendacji.

7. Stosowanie probiotyków jest bezpieczne związane z brakiem istotnego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.

 

Zachęcamy do zakupu książki pod adresem:

http://skarzynski.pl/moje-ksiazki/trening/